Voelt sneller, maar is het ook sneller?
Ervaren programmeurs dachten dat AI hen sneller maakte. Gemeten waren ze langzamer. Wat dat zegt over je eigen gevoel van productiviteit, en hoe je het verschil met je team zichtbaar maakt.
- leestijd
- 2 min
- bronnen
- 4 · 2 peer-reviewed
- gepubliceerd
- door
- Jesse Venniker
- In een gecontroleerd experiment waren ervaren programmeurs met AI 19 procent trager, terwijl ze dachten dat ze 20 procent sneller waren.
- Ander onderzoek laat juist grote tijdwinst zien. Het verschil zit in het soort taak en hoeveel ervaring iemand al heeft.
- Vertrouw niet alleen op gevoel. Meet bij een paar vaste taken hoe lang ze duren, met en zonder AI.
Vraag mensen of AI hen sneller maakt, en de meesten zeggen ja. Het voelt ook zo: je typt een vraag, en binnen een paar seconden staat er een complete tekst. Maar voelt sneller ook ís sneller?
Een experiment met een verrassende uitkomst
Onderzoeksorganisatie METR zocht het in 2025 uit met een gecontroleerd experiment (Becker e.a., 2025). Zestien ervaren open-sourceprogrammeurs werkten aan 246 echte taken in projecten die ze goed kenden. Per taak werd geloot of ze AI mochten gebruiken of niet.
Vooraf verwachtten de programmeurs dat AI hen ongeveer een kwart tijd zou besparen. Achteraf dachten ze dat ze zo’n 20 procent sneller waren geweest. De meting liet iets anders zien: met AI deden ze er gemiddeld 19 procent langer over.
Waar ging die tijd naartoe? Onder meer naar het formuleren van vragen, wachten op antwoorden, en het nakijken en verbeteren van wat de AI voorstelde. Dat voelt niet als werk, maar het is het wel.
Maar AI maakt mensen toch ook sneller?
Ja, dat laat ander onderzoek ook zien. Bij schrijftaken uit de praktijk waren mensen met ChatGPT ongeveer 40 procent sneller klaar, met beter beoordeeld werk (Noy & Zhang, 2023). Bij klantenservicemedewerkers steeg het aantal opgeloste vragen per uur met gemiddeld 15 procent, vooral bij de minder ervaren mensen (Brynjolfsson e.a., 2025).
Die uitkomsten spreken elkaar niet tegen. Ze laten zien dat de winst afhangt van twee dingen:
- Het soort taak. Bij sommige taken is AI sterk, bij andere werkt het je juist tegen (Dell’Acqua e.a., 2023).
- Hoeveel je zelf al kunt. Wie een taak nog leert, heeft veel aan AI. Wie er al heel goed in is, verliest soms meer tijd aan controleren dan hij wint.
Waarom ons gevoel ons misleidt
AI-werk voelt licht. Je hoeft niet te beginnen met een leeg scherm, en er komt snel iets terug. Dat geeft een gevoel van vooruitgang, ook als het eindresultaat meer tijd kost. Het nakijken en bijsturen achteraf vergeten we makkelijk mee te tellen.
Het METR-onderzoek is een preprint met een kleine, specifieke groep: ervaren programmeurs in hun eigen complexe projecten, met de AI-tools van begin 2025. Je kunt de 19 procent dus niet zomaar doortrekken naar je eigen team. De les over het gat tussen gevoel en meting geldt wel breder.
Zo maak je het zichtbaar in je team
- Kies drie terugkerende taken, bijvoorbeeld een offerte, een verslag en een lastige klantmail.
- Noteer een paar weken lang hoe lang ze duren, met en zonder AI. Tel het nakijken mee.
- Bespreek de uitkomst samen. Waar wint AI echt tijd, en waar voelt het alleen zo?
Zo kom je van “AI maakt ons sneller” naar “AI maakt ons sneller bij deze taken”. Dat is een veel bruikbaarder inzicht.